تا قول آنها علاوه بر جواب حضرت ، به اظهار افتخار و شرف هم مشتمل باشد .
از ابن عباس نقل شده كه معنى آيه اين است كه ما پيوسته براى بتان نماز گزارندگانيم .
( آيهء 72 ) ( قالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ اذْتَدْعُونَ )
اعراب :
اصل هل يسمعونكم « هل يسمعون دعاءكم » است و مضاف حذف شده است .
تفسير :
حضرت ابراهيم بعد از شنيدن اين كلام از آنها فرمود : آيا مىشنوند خواندن شما را وقتى كه بخوانيد ايشان را ؟
نكته : ذكر فعل مضارع با كلمهء « إذ » براى استحضار حال گذشته است ، پس معنى آيه اين است : ابراهيم عليه السلام فرمود : مستحضر سازيد آن احوالى را كه شما اصنام را در آن احوال مىخوانديد ، و بگوييد : آيا هرگز قول شما را شنيدند و دعاى شما را اجابت نمودند ؟
( آيهء 73 ) ( اويَنْفَعُونَكُمْ اوْيَضُرُّونَ )
تفسير :
يا سودى مىرسانيدند شما را بر اين كه پرستش ايشان مىكرديد و ستايش ايشان مىنموديد ؟ يا زيان مىرسانيدند به كسى كه اعراض كرده بود از عبادت ايشان و آنها را سرزنش مىنمود ؟
( آيهء 74 ) ( قَالُواْ بَلْ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا كَذَ لِكَ يَفْعَلُونَ )
تفسير :
خلاصه وقتى قوم حضرت ابراهيم نتوانستند او را جواب دهند ، بهانهء تقليد را پيش آوردند و در جواب گفتند : نه ، چنين نيست كه اجابت دعا و نفع و ضرر از آنها ديده باشيم ؛
تفسير روان (فارسى) — صفحة 37
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٧