وَاذْكُرْ فِى الْكِتَابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيّاً « 54 » وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَكَانَ عِندَ رَبِّهِ مَرْضِيّاً « 55 » وَاذْكُرْ فِى الْكِتَابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقاً نَّبِيّاً « 56 » وَرَفَعْنَاهُ مَكَاناً عَلِيّاً « 57 »
تفسير :
وَاذْكُرْ فِى الْكِتَابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيّاً
يعنى : اى پيامبر ، در اين كتاب از اسماعيل ياد كن ، حقيقت اين است كه او در وعدههاى خود راستگو و او رسول و نبى بود .
محتمل است مراد از اسماعيل در اينجا اسماعيل فرزند ابراهيم خليل و برادر اسحاق باشد كه ذكرش در اين مورد براى برترى مقامش مستقلًا به ميان آمده ، و ممكن است اسماعيل فرزند حزقيل پيامبرى ديگر از بنىاسرائيل باشد .
وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَكَانَ عِندَ رَبِّهِ مَرْضِيّاً
يعنى : و او اهل خود را ، يعنى خويشان خود يا اهل شهر و يا امت خود را ، به نماز و زكات فرمان مىداد . مراد از نماز ، نماز در شريعت وقت است و مراد از زكات ، انفاق مالى مرسوم در ميان عقلاست كه بر حسب اقتضاى فطرت و وجدان ، اغنياى هر قومى به مستمندان مىدهند . و ممكن است در شريعت وقت او زكات خاصى بوده است . و نيز او نزد پروردگار خود مورد رضايت بود ؛ يعنى خداوند از عقايد باطنى و اخلاق روانى و عملهاى خارجى او راضى بود .
وَاذْكُرْ فِى الْكِتَابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقاً نَّبِيّاً وَرَفَعْنَاهُ مَكَاناً عَلِيّاً
ادريس لغت غير عربى است و در تفاسير آمده كه نام ديگر اخنوخ جدّ پدر نوح پيامبر بوده و او نخستين پيامبرى بوده كه در علم نجوم و حساب دست داشته و آن از معجزات
تفسير روان (فارسى) — صفحة 38
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٨