همهء اقسام ميوهها را داشته باشد ، بهشت ، مذكّر و مؤنّث در آن يكسان است .
تفسير :
وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ * إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ * فَمَنِ ابْتَغَى وَرَاءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْعَادُونَ
يعنى : و آنها كسانى هستند كه فرجهاى خود را نگه مىدارند . مراد از فرج در اينجا نيروى شهوت است كه مهمترين وسيلهء اعمال شهوت مرد و زن است ، يعنى جلو اعمال قوهء شهويه و التذاذ شهوانى را با هر كس و به هر نحو مىگيرند جز از همسران و از كنيزى كه مالك شدهاند كه آنان را در اعمال شهوت با آنها ملامتى نيست . پس هر كس كه غير اين دو مورد را طلب كند آنها هستند كه از دايرهء شرع و راه حلال تجاوز كردهاند .
وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ
يعنى : و آنها كسانى هستند كه امانتها و عهدهاى خود را مراعات مىكنند .
مراد از امانت در اينجا امانتهاى مالى است كه مردم به يكديگر مىسپارند و مراد از عهد ، مطلق تعهد و پيمان و قرارداد است كه در شرع اسلام به سه قسم تقسيم شده :
اول تعهد و پيمان انسان با خودش ، مانند عهد و قسم و نذر به اصطلاح فقهى كه مثلًا به وسيلهء گفتن « عاهَدْتُ اللَّهَ أن أصومَ غَداً ، يا أقْسَمْت أن أصومَ ، يا للَّهِ عَلَىَّ أن أصومَ غَداً » روزهء فردا را بر خود واجب مىكند هر چند اين وجوب با امضاى خداوند است .
دوم تعهد و پيمانهاى انسانها ميان يكديگر ، مثل معاملاتى كه انجام مىدهند .
سوم تعهد و پيمان انسانها با خداى خود ، بدينمعنا كه پس از آنكه خداوند دين و شريعت را به جامعهء بشرى عرضه داشت هر انسانى كه آن را پذيرفت در واقع متعهد شد و با خداى خود پيمان بست كه يكايك احكام آن را عملى كند . پس مواظبت مؤمن بر انجام واجبات و ترك محرمات ، رعايت پيمانهاى خود با خداوند است .
وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ
يعنى : و آنها كسانى هستند كه بر نمازهاى خود محافظت دارند .
فرق ميان اين آيه و آيهء دوم اين است كه مراد از خشوع در آنجا خضوع قلبى و تسليم
تفسير روان (فارسى) — صفحة 229
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٢٩