بندگان گرامى ما هستند ، زيرا از آغاز آفرينش تا پايان زندگى هرگز گناه و خطايى از آنها سر نمىزند .
لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ
يعنى : آنها هرگز در گفتار بر خدا سبقت نمىگيرند و آنها هستند كه به امر او عمل مىكنند .
بايد دانست كه ظاهر آيه اين است كه مراد از واو جمع « يسبقونه » فرشتگان است و بنابراين اگر مراد از امر در اينجا فرمان لفظى خدا باشد معناى آيه اين است كه آنها پيوسته در انتظار صدور فرمان خدايند در ادارهء امور جهان هستى ، و سبقتى بر فرمان حق نمىگيرند . و ممكن است مراد از امر ، ارادهء خداوند باشد . يعنى آنها پيوسته طبق ارادهء تكوينى خدا عمل مىكنند و ارادهء آنها تابع ارادهء خداست كه به هر چه متعلّق شود آن را اراده مىكنند و فعليت مىبخشند و بنابراين آنها اراده دارند و اختيار ندارند .
و اگر مراد از واو جمع ، انبيا و صالحان باشند مراد از امر ، فرامين اصولى و فروعى خداست كه پيوسته تابع آن هستند و پيشدستى ندارند ، يعنى خود گفتارى از خود ندارند .
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ
يعنى : خداوند آنچه را جلو دست آنها و آنچه را پشت سر آنهاست مىداند .
حضرت حق تمام اعمال و آثار وجوديى كه در گذشتهء زمان از آنها صادر شده و آثار وجوديى كه در آينده صادر مىشود مىداند . و ممكن است مراد از « ما بين أيديهم » آثار وجودى آينده و « ما خلفهم » آثار وجودى گذشته باشد .
وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضَى
يعنى : و آن عباد گرامى شفاعت نمىكنند مگر براى كسى كه خدا از او راضى باشد ، يعنى از عقايد او و توحيد و اصول دين او ، زيرا شفاعت در گناهانِ فرعى است . پس اين آيه ردّ گمان آنهاست كه مىگفتند هؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللَّهِ [ يونس ، 18 ] و اثبات اين كه آنها مشركان را شفاعت نمىكنند .
وَهُم مِنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ
يعنى : و آنها از عظمت و جلال خداوند پيوسته در بيم و هراساند .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 132
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٢