از خواستگارى آنها به تلويح و اشاره انجام دهيد ، مثلًا بگوييد : من نيز در فكر ازدواجم ، يا من طالب زن بلندقامتى هستم ، در جايى كه او چنين باشد ؛ يا من در زندگى رفتار خوشى دارم ، و غير ذلك و يا آن كه آن را در دل خود پنهان داريد و اظهار نكنيد .
« عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ وَلكِن لَاتُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا »
يعنى : خداوند از ازل دانست كه شما آنها را پس از مرگ شويشان به ياد مىآوريد ، يعنى در فكر ازدواج با آنها مىافتيد و از اين جهت اجازهء تعريض داد . و لكن با آنها قرار كار سرّى نگذاريد يعنى تكلّم به ازدواج صريح يا عمل آميزش حرام انجام ندهيد ،
« إِلَّآ أَن تَقُولُوا قَوْلًا مَعْرُوفاً »
يعنى : لكن گفتارى پسنديده و نيكو بگوييد ، يعنى مطلب را با اشارهء مؤدّبانه ادا كنيد .
« وَلَا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النّكَاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتبُ أَجَلَهُ »
يعنى : نبايد تصميم بر اجراى عقد نكاح گيريد تا آنگاه كه نوشتهء مقرّر شده براى عدّهء وفات به پايان رسد .
« وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِى أَنفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ »
يعنى : و بدانيد كه خداوند آنچه را در دلهاى شماست از ارادهء ازدواج و رسيدن به زن مذكور از راه حلال يا از راه حرام ، مىداند ، پس از غضب و عذاب او بر حذر باشيد ، و اين را هم بدانيد كه اگر در خطا و گناهى از اين راه يا از هر راهى افتاديد خداوند بسيار آمرزنده و بردبار است ، از اين رو در مؤاخذه عجله نمىكند و شما هم از توبه و آمرزش و رحمت او مأيوس نشويد .
بدان كه در اسلام حكم زن معتدّه ، خاصه در عدّهء وفات ، شديد و مؤكّد است و از اينرو خواستگارى صريح در حال عدّه ، بنابر مشهور ميان اماميه حرام است و مجرد خواندن عقد ازدواج در آن حال در صورتى كه هر دو به حكم و موضوع عالم باشند - يعنى بدانند كه ازدواج در حال عدّه حرام است و زن در حال عده است - سبب حرمت ابدى ميان طرفين مىگردد ، و اگر هر دو يا يكى جاهل به حكم يا موضوع باشد در صورتى كه دنبال آن مواقعه هم انجام بگيرد باز حرمت ابدى محقّق مىشود ، و اگر مواقعه انجام نگرفته عقد مزبور باطل است و پس از عدّه ازدواجشان جايز مىباشد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 257
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٥٧