مىگويم : آرى ، چون خداى تعالى ايشان را پسران رسولخدا صلى الله عليه و آله ناميده است آنجا كه مىفرمايد :
« نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ »
« 1 » به يقين حسن و حسين را اراده فرموده است . و اگر كسى مالى را براى فرزندى وصيت كند ، فرزندان دختر را وارد كرده است ، و خداى تعالى عيسى عليه السلام را از ذريه ابراهيم در اين آيه معرفى كرده است :
« وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ »
« 2 » تا آنجا كه مىفرمايد :
« وَ يَحْيى وَ عِيسى »
« 3 » و هيچ يك از اهل لغت در اينكه فرزندان دختر از نسل مردند اختلافنظر ندارد .
اگر بگويى : با اين كلام خدا چه مىكنى كه فرمود :
« ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ »
« 4 »
مىگويم : من از شما در مورد پدرى پيامبر صلى الله عليه و آله براى ابراهيم فرزند ماريه مىپرسم هر پاسخى كه شما راجع به او داديد من هم در مورد حسن و حسين همان پاسخ را مىدهم !
و پاسخ از اين آيه كه شامل همه است ، اينكه زيدبن حارثه مقصود آيه است چون عربها مىگفتند : زيد پسر محمد است ! برحسب همان عادت جاهلى در مورد فرزندخواندگى بردگان !
پس خداى تعالى آن را باطل شمرده و از سنت جاهلى نهى فرمود و گفت : محمد صلى الله عليه و آله پدر هيچيك از مردان بالغ معروف در ميان شما نيست تا خود را به نبوت نسبت دهد ، و اين منافاتى با پدرى نسبت به كودكان ندارد كه لفظ رجال ( مردان ) بر ايشان مانند ابراهيم ، حسن و
هامش
( 1 ) - آل عمران / 61 : ما فرزندان خود را دعوت مىكنيم و شما هم فرزندان خود را .
( 2 و 3 ) - انعام / 84 و 85 : از دودمان ابراهيم ، داوود و سليمان . . . ( و همچنين ) يحيى وعيسى . . .
( 4 ) - احزاب / 40 : محمد پدر هيچيك از مردان شما نبوده و نيست .