حديث
1661 . امام باقر - عليهالسّلام - فرمود : « ايمان ، آن چيزى است كه در دل جا مىگيرد و آن را به سمت خداوند متعال مىكشاند و عمل به امر خدا و اطاعت از او و تسليم در برابر امر خدا ، آن را تصديق مىكند . »
1662 . ابو عمرو زبيرى مىگويد : به امام صادق - عليهالسّلام - عرض كردم : اى عالم ! مرا خبر ده كه كدام عمل برتر است ؟ فرمود : « آن چيزى كه خداوند ، هيچ عملى را جز با آن قبول نمىفرمايد . » گفتم : آن چيست ؟ فرمود : « ايمان به خداوندى كه جز او خدايى نيست ، بالاترين درجه اعمال است و شريفترين و پربهرهترين آنها . » گفتم : آيا نمىفرماييد كه ايمان ، قول با عمل است يا بدون عمل ؟ فرمود : « ايمان ، تماماً عمل است و قول ، بخشى از آن عمل است ؛ عمل به واجب الهى كه از ناحيه خدا در كتابش بيان شده است ، واجبى كه نورش پيدا و دليلش ثابت است ، كتاب به آن شهادت مىدهد و به آن دعوت مىكند . » گفتم : فدايت شوم . آن را براى من توصيف كن تا بفهمم . فرمود : « ايمان ، حالات و درجات و طبقات و منازلى دارد ، از آن جمله است درجه تمام و كمال آن و درجهء ناقصى كه نقصانش آشكار است و درجهاى بالاتر كه برتريش افزون است . » گفتم : آيا ايمان ، كامل مىشود و كم و زياد مىگردد ؟ فرمود : « آرى . » گفتم : چگونه ممكن است ؟ فرمود : « چون خداوند ايمان را بر اعضاى انسان واجب كرد و در بين آنها تقسيم و توزيع فرمود . . . آن چيزى از ايمان كه بر قلب واجب فرمود ، اقرار و اعتراف و شناخت و عقيده و رضا و تسليم است به اينكه جز اللَّه خداوندى نيست و شريكى ندارد ، خداى يگانه است و زن و فرزندى اختيار نكرده و محمد - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - بنده و فرستاده اوست و اقرار به پيامبران و كتابى كه از ناحيه خدا آمده است . پس اين اقرار و معرفتى است كه خدا بر قلب واجب فرموده و همين عمل قلب است ؛ چنانكه فرمود : مگر آنكه مجبور شده و دلش به ايمان محكم و مطمئن است ، اما آنكه سينه را به روى كفر باز كرده است ، فرمود : آنها كه با زبان ايمان آورده و دلهاشان ايمان نياورده است و فرمود : و اگر
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 437
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٤٣٧