اينكه كسى به نفع آنها شهادت نمىدهد ) . »
428 . امام باقر - عليهالسّلام - از پدران بزرگوارش نقل مىفرمايد : در وصيتى كه پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - به على - عليهالسّلام - فرموده ، آمده است : « اى على ! دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است . . . اى على هيچ كس از اوّلين و آخرين خلق خدا نيست ؛ مگر اينكه در روز قيامت ، آرزو مىكند : كاش در دنيا جز خوراك اندكى ، ( مايه سيرى شكم ) چيزى به او داده نشده بود . »
429 . پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - فرمود : « هر كس روز را با سلامت جسم و امنيّت راه آغاز كند و خوراك روزش را داشته باشد ، گويى همهء دنيا به او داده شده است . از دار و ندار دنيا براى تو آنقدر كه رفع گرسنگى كند و عورتت را بپوشاند كافى است ، اگر خانهاى باشد كه در آن پناه بگيرى بس است و اگر مركبى هم داشته باشى كه بر آن سوار شوى بسيار نيكوست ؛ اما اگر هيچ كدام اينها را نداشته باشى ، لقمهء نانى و كوزهء آبى كفايتت مىكند و بيشتر از آن يا موجب حساب و مؤاخذه است يا عذاب و شكنجه . »
430 . شهيد ثانى در كتاب « منيةالمريد » در شرايط علم مىگويد : « . . . و بايد به خداوند توكل و تكيه نمايد . . . و در حديثى از پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - آمده است : « خداوند در عين اينكه روزى همه را تضمين فرموده است ، به طور مخصوص ، عهدهدار روزى جويندهء علم است . »
بيان
از مجموع بيانات حديث در اين زمينه و نيز از آيات و روايات بر مىآيد كه آنچه در زمينهء سعى و زحمت براى كسب مال و روزى ، ناپسند و مبغوض است ، سعى و تلاشى است كه موجب غفلت از خداوند رزّاق و باعث اعتماد انسان بر سعى و تدبير خويش و تكيه بر اسباب ظاهرى روزى بشود ؛ امّا صرف تلاش براى كار و كسب و روزى حلال ، نه تنها ممنوع نيست ، بلكه امرى پسنديده و گاهى واجب است ؛ چنان كه در سخن پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - اين مطلب گذشت كه فرمود : « تقوا پيشه كنيد و در طلب ، اعتدال را مراعات كنيد . » نيز در توضيح اين بخش از حديث كه فرمود : « نزد من چيزى برتر از توكل بندهام بر من نيست . » گفته شد كه صرف توسّل به اسباب ظاهرى با توكّل و پناه بردن به
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 303
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٣٠٣