سختترين مردم نسبت به خداوند ، سختترين ايشان در مجاهده در اوامرش و تابعترين ايشان براى سنت نبيّش مىباشد .
- آن چيز كه با بودش همه نيكويىها نيكو شود و به نبودش همه زشتىها زشت گردد ، استقامت است .
- ابوعثمان حيرى به وى نوشت : علامت شقاوت چيست ؟ جواب داد : سه چيز : اول علم دهند ، توفيق عمل ندهند و توفيق عمل دهند و از اخلاص در آن محروم گردانند و دولت صحبت دوستان خداى تعالى دريابند و وظيفه احترام و اكرام به جاى نياورند .
- پرسيدند : از زهد . گفت : به چشم نقصان در دنيا نگريستن و به اعراض از وى عزيز و گرامى زيستن .
- بزرگترين اهل معرفت ، مجتهدترين ايشان باشند در اداى شريعت و با رغبتترين در حفظ سنت .
- محبت ، ايثار است و آن چهار معنى است : يكى دوام ذكر به دل و شاد بودن بدان ، دوم انسى عظيم گرفتن به ذكر حق ، سوم قطع اشتغال كردن و از هر قطع كه هست باز بريدن ، چهارم او را بر خود گزيدن و بر هر چه غير او است ، چنان كه حق تعالى گفته است :
قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ
. . .
أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ . . .
« 1 » ؛ ( بگو : « اگر پدران و پسران و برادران و زنان . . . نزد شما از خدا و پيامبرش . . .
دوست داشتنىتر است . . . ) و صفت محبان حق اين است كه محبت ايشان بر معنى ايثار بود .
- ايثار زاهدان به وقت بىنيازى بود و ايثار جوانمردان به وقت حاجت .
- « من عرَف نفسَه ، لايتنفّس نَفَساً إلّابدوام جَهدها وكثرة عبادتها ، ولايغترّ بصفاءة أوقاتها وحُسن أحوالها ولطائف أنفاسها وصدق معاملتها ، لِما عَلِم من غوامض آفاتها ومكرها وسوء طبعها و كمال شرّها وأنّي تفكّرتُ في جميع عُمري ونظرتُ في شأن نفسي .
هامش
( 1 ) . سورهى توبه ، آيهى 24 .