نفس مىباشد و آن در قلب است و عقل و هوى با هم نزاع و جنگ دارند و هوى صاحب لشگر نفس بوده و عقل صاحب لشگر قلب و توفيق خداوندى كمك كنندهى عقل مىباشد و رها كردن [ فراهم نشدن اسباب به طرف سعادت ] كمك كنندهى هواى نفس و پيروزى براى ارادهى خداست ، خواه سعادت شخص را خواسته باشد و يا شقاوت او را .
- « المعرفة صحّة العلم باللَّه ، واليقين النظر به عين القلب إلى ما وعداللَّه وادّخره . »
معرفت ، صحيح بودن علم به خداوند است و يقين توجه كردن با ديدهى قلب است به آن چه خداوند وعده داده و آماده كرده .
- حديثى به سند خود از رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - نقل مىكند كه آن حضرت فرمود :
« المؤمن يأكل فى معاء واحد ، و الكافر يأكل فى سبعة أمعاء . »
مؤمن در يك ظرف مىخورد و كافر در هفت ظرف .
- « رضا الخلق عن اللَّه - تعالى - رضاهم يفعل ، و رضاه عنهم أن يوفّقهم للرضا عنه . »
خشنودى مردم از خداوند متعال ، خشنودى ايشان است به كار او و خشنودى خداوند از ايشان ، آن است كه آنها را موفق گرداند تا از او خشنود شوند . « 1 »
( 1349 ) مولانا حسين فقير
خواجه عبداللَّه انصارى - متوفى به سال 481 - وى را ديده و كلامى را كه فقير از ابوبكر همدانى شنيده نقل مىكند . « 2 »
هامش
( 1 ) . رشحات عين الحياة ؛ نفحات الانس ، شمارهى 220 ؛ طبقات شعرانى ، ج 1 ، ص 67 ؛ حلية الأولياء ( طبقات ابونعيم ) ، ج 10 ، ص 363 . ممكن است وى همان ابوبكر حسن بن على يزدانيار ارموى باشد .
( 2 ) . ر . ك : شرح حال شيخ الاسلام .