اصول مختلف دل
1010 . « إنَّ لِلقلوب إقبالًا و إدباراً و نَشاطاً و فُتوراً ، فإذا قَبِلتْ بَصرَتْ و فَهِمتْ ، و إذا أدبرَتْ كلَّت و مَلَّت ؛ فخُذوها عند إقبالِها و نَشاطِها و ، اترُكُوها عند إدبارِها و فُتورِها . » « 1 »
دلها رو آوردن و پشت كردن و سر زندگى و سستى دارند . وقتى رو آورند و توجه كنند ، مىبينند و مىفهمند و وقتى پشت كنند ، كند و گرفته و افسرده مىشوند ؛ پس هنگام رو آوردن و سر زندگى و خرمى آنها را بگيريد و به كار وا داريد و هنگام پشت كردن و سستى آنها را رها سازيد .
چيرگى سهگانه
1011 . « ثلاثةٌ موكَّلٌ بِها ثلاثةٌ : تحامُلُ الأيّامِ على ذِى الأدواتِ الكاملةِ ، و استيِلاءُ الحِرمانِ على المتقدِّم فى صَنعته ، و مُعاداة العَوامِّ على أهل المعرفةِ . » « 2 »
سه چيز بر سه دسته گمارده شده است : ظلم و بىمهرى روزگار ، بر صاحبان ابزار كامل سعادت و چيره شدن محروميت ، بر كسى كه در كارى پيشگام است و دشمنى توده مردم ، با صاحبان شناخت و معرفت .
گناه ؛ پرده حجاب
1012 . « قال بعضُ الزَّنادِقَة لِأبى الحسنِ : لمَ احتَجَبَ اللّهُ ؟ فقال أبو الحسنِ : إنّ الحجابَ عن الخلق لِكَثرةِ ذُنوبِهم ، و فَأمّا هو ، فَلايَخفَى عليه خافيةٌ فى آناء الليلِ و النّهارِ . » « 3 »
بعضى از زنديقان و كافران از حضرت رضا - عليهالسّلام - پرسيدند : خداوند چرا مستور و پوشيده است ؟ فرمود : حجاب و پوشش از طرف مردم و به خاطر گناهان زياد آنهاست و در اوقات شبانه روز هيچ چيز پوشيدهاى از خداوند پنهان نيست .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 75 ، ص 353 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 75 ، ص 345 ، حديث 2 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 3 ، ص 15 ، حديث 1 .