سبب غفلت از خداوند متعال شود ، بدين جهت به قرائت آن سوره دستور داده شده ، تا شيعيان با توجّه به حضرت بارىتعالى ، خويش را از آن غفلت جدا سازند و علاوه ، به خود آرامش دهند و بدانند خداوند را در اين امر ، خيرات و بركاتى شايان براى اسلام و اهل آن خواهد بود و نابودى دشمنان آن حضرت - عليهالسّلام - نيز از آن خيرات است ، چنان كه فرموده شده « نَظَرَ الرَّحْمنُ إِلَيْهِ » ؛ در واقع توجّه به توحيد ، تسليت و آرامش دهنده مصيبت ديده خواهد شد ، لذا صفت رحمانيّت در جمله فوق استعمال شده ؛ نه اسم جلاله « اللَّه » و اين توجّه است كه صاحبان عزا را ( كه همان شيعيانند ) ، سبب آرامش و تسليت مىشود . اين رويّه ( يعنى توجّه دادن بندگان الهى از جانب معصوم - عليهالسّلام - به توحيد در تمام زندگى ) ، مطلبى است كه آن بزرگواران از كتاب الهى گرفتهاند و در هر كلام بندگان را اوّل ، به حقّ سبحانه توجه مىدهند و سپس از مشكلات و گشايش آن ذكر مىكنند ( بالأخص در دعاها ) تا مبادا گرفتارىهاى عالم طبع ، سبب غفلت مؤمنين از برطرفكننده و گشوده شدنش به دست با كفايت حقّ سبحانه گردد .
اشاره به فرازهاى حديثى از امام صادق - عليهالسّلام - در دعوت به صبر و اجر آن
مناسب است در اين جا ، قسمتى از نامهاى كه حضرت صادق - عليهالسّلام - به عبداللَّه بن حسن - عليهالسّلام - مرقوم فرموده « 1 » ذكر شود كه در اين حديث ، حضرت - عليهالسّلام - وى را دعوت به صبر و استشهاد به 12 آيه از قرآن نموده و بعد مىفرمايد :
« وَ اعْلَمْ أَىْ عَمِّ وَ ابْنَ عَمِّ ، إِنَّ اللَّهَ - جَلَّ جَلالُهُ - لَمْ يُبالِ بِضُرِّ الدُّنْيا لِوَليِّهِ ساعَةً قَطُّ وَلا شَىْءٌ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنَ الضُّرِّ وَ الْجَهْدِ وَ الْأَذاء مَعَ الصَّبْرِ وَ إِنَّهُ تَبارَكَ وَ تَعالى - لَمْ يُبالِ بِنَعِيمِ الدُّنْيا لِعَدُوِّهِ ساعَةً قَطُّ . » « 2 »
اى عمو و پسرعمو ، بدان كه خداوند - جلّجلاله - حتى به اندازهى يك لحظه ، اعتنايى بر رنجشى كه ولىّ او در دنيا مىكشد ندارد و هيچ چيز نزد او محبوبتر از رنجش ، سختى و آزارى كه همراه با صبر و شكيبايى باشد ، نيست . و خداوند
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 577 - 580 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 579 و 580 .