خدا فاصله ايجاد نموده و بنده را از حضرت حق دور مىكند ؛ هر چيزى است كه به نظر استقلال بدان نگريسته شود و در اثر توجه به آن ، انسان خدا را فراموش كند ؛ و گرنه بشر هرگز بدون تعلّق به عالم طبيعت ، نمىتواند به زندگى خود ادامه دهد .
( 377 )
« أَوْ صُرِفَ بِهِ عَنِّى وَجْهُكَ الْكَرِيمُ [ أَوْ صَرَفَ عَنِّى وَجْهَكَ الْكَرِيمَ . ] » « 1 »
يا به واسطهى آن ، روى [ اسمها و صفات ] گرامىات از من برگردانده مىشود [ يا موجب مىشود كه روى و اسمها و صفات گرامىات را از من برگردانى . ]
امورى كه موجب روى گردندان خدا از انسان مىشود
با آن كه حضرت حق سبحانه ، همواره بر بنده محيط است و همهى بندگان در همهى لحظات از رحمتها و عنايات او بهره مىگيرند ، مقصود از امورى كه موجب روى گرداندن خدا از بنده مىشود ، شامل گناهان ، غفلتها توجه تامّ به خلقت عنصرى و خواستههاى آن و نيز توجّه به امور خارج از خود ، - اعمّ از اموال و اولاد و زر و زيور و . . . - مىگردد كه همه ، زير مجموعهى فراموشى ياد خدا قرار مىگيرند . از اين رو ، خداوند مىفرمايد :
لا تُلْهِكُمْ أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ
« 2 »
مبادا دارايىها و يا فرزندانتان ، شما را از ياد خدا به خود مشغول سازد .
زيرا چنين امرى موجب مىشود خداوند ، عنايت خاصّ و وجه خود را از بندهاش گردانده و يا ديگر به او نظر عنايت نداشته باشد .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 172 .
( 2 ) . سورهى منافقون ، آيهى 9 .