روزىهاى گوناگون ظاهرى توسعه پيدا مىكنند ، خدا را فراموش كرده و از شكر نعمتهاى او غفلت مىورزند و اين امر ، سبب و بال دنيوى و اخروى و معنوى آنان مىگردد و در اثر آن در دنيا از دوام نعمت محروم گرديده و در آخرت ، به محاسبهى شديد و يا عذاب الهى دچار مىگردند ، چنان كه قرآن شريف مىفرمايد :
- وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ
« 1 »
و هرگاه نعمتى بر انسان ارزانى مىداريم ، روى برگردانده و پشت مىكند .
- وَ مَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ
« 2 »
و هر كس بعد از آن كه نعمت خدا به او رسيد ، آن را تغيير دهد ، به راستى كه خداوند سخت كيفر دهنده است .
- وَ اشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
« 3 »
و اگر خدا را مىپرستيد ، سپاسگزار نعمت او باشيد .
- وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ
« 4 »
و آن هنگام كه پروردگارت اعلام فرمود : اگر سپاسگزارى نماييد ، مسلّماً نعمت شما را افزون مىكنم و اگر ناسپاسى كنيد ، همانا كيفر من سخت است .
( 370 )
« وَ أَسْأَلُكَ الْمَخْرَجَ بِالْبَيانِ مِنْ كُلِّ شُبْهَةٍ ، وَ الْفَلَجَ بِالصَّوابِ فِى كُلِّ حُجَّةٍ ، وَ الصِّدْقَ فِيما عَلَىَّ وَلِى . » « 5 »
و از تو درخواست مىنمايم كه با بيان روشنگرى از هر شبههاى خارج گردم ، و به نقطهى صواب و درستى ، در هر دليلى كامياب گشته ، در آن چه بر ضرر و يا به سود من است ، راستگو باشم .
درخواست بصيرت و گزينش بهترين راه
از اين فراز برمىآيد كه بيان برهانى و صادقانه و گزينش راه نيكو در مذاكرات توحيدى ،
هامش
( 1 ) . سورهى فصّلت ، آيهى 51 .
( 2 ) . سورهى بقره ، آيهى 211 .
( 3 ) . سورهى نحل ، آيهى 114 .
( 4 ) . سورهى ابراهيم ، آيهى 7 .
( 5 ) . اقبال الاعمال ، ص 171 .