و نسبت به حال احتضار و پيش از آن از رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - آمده است :
- « لَقِّنوا مَوْتاكُمْ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ ؛ فَإِنَّها تَهْدِمُ الذُّنُوبَ . فَقالوا : يا رَسُولَ اللَّهِ ! فَمَنْ قالَ فِى - صِحَّتِهِ ؟ فَقالَ : ذلِكَ أَهْدَمُ وَ أَهْدَمُ ، إِنَّ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ أُنْسُ الْمُؤْمِنِ فِى حِياتِهِ وَ عِنْدَ مَوْتِهِ وَ حِينَ يُبْعَثُ . » « 1 » [ كلمه ] لاالهالااللَّه را به مردگانتان تلقين نماييد ، كه ويران كننده و از بين برندهى گناهان است . عرض كردند : اى رسول خدا ! اگر كسى آن را در حال صحّت بگويد چه طور ؟ فرمود :
اين ويران كنندهتر و نابودكنندهتر است . به راستى كه [ كلمهى ] لا إله الا اللَّه ، انيس و مونس مؤمن در حال زندگانى و هنگام مرگ و هنگام برانگيخته شدن [ از قبر در روز قيامت ] مىباشد .
- « فَلَقِّنوُا مَوْتاكُمْ عِنْدَ الْمَوْتِ شَهادَةَ أَنْ لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ وَ الْوِلايَةَ . » « 2 »
پس هنگام مرگ به مردگانتان ، شهادت به اين كه معبودى جز تو نيست و ولايت [ ائمه - عليهمالسّلام - ] را تلقين كنيد .
- « وَاللَّهِ ، لَوْ أَنَّ عابِدَ وَثَنٍ وَصَفَ ما تَصِفُونَ عِنْدَ خُروُجِ نَفْسِهِ ، ما طَمِعَتِ النّارُ مِنْ جَسَدِهِ شَيْئاً أَبَداً . » « 3 »
به خدا سوگند ، اگر بت پرستى آن چه را شما هنگام بيرون آمدن جانتان مىگوييد ، مىگفت ، هيچ گاه آتش [ جهنّم ] هيچ بخشى از بدن او را نمىخورد .
و در احاديثى ، تلقين دعاى فرج « 4 » سفارش شده است و اما نسبت به پس از دفن ، شايسته است به روايات وارده رجوع شود . « 5 »
اهميت اظهار شهودى اعتقادات
با توضيحات فوق روشن مىشود ، اگر چه وظيفه ظاهرى هر مرد و زن مؤمنى ، تلقين و اظهار حجّتهاى او مىباشد ، امّا فرق است ميان آن كس كه تنها با زبان اقرار مىكند و
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 662 ، باب 36 ، حديث 10 .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 665 ، باب 27 ، حديث 2 .
( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 666 ، باب 27 ، حديث 4 .
( 4 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 666 ، باب 28
( 5 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 842 ، باب 20 .