ضعف بشر از تحمل قضاى سخت الهى
بشر به لحاظ ضعف در تمام جهات بشرى ، توان قضاهاى سخت خداوند را ندارد ؛ مگر آن كه از نظر معنوى ، قوى بوده ؛ و يا قوّت پيدا نموده باشد . در اين صورت است كه بر قضاهاى سخت الهى غالب آمده و از غرض غايى الهى باز نخواهد ماند . بر اين اساس ، از درگاه خدا درخواست شده است : « لا تُسِئْ قَضائِى » ، تا هر كس كه توان تحمّل امتحانات ، مشكلات و ابتلائات سخت را ندارد ، در طريق كمال دچار عقب ماندگى نگردد .
( 469 )
« رَبِّ ! لا تُشْمِتْ بِى أَعدائِى . » « 1 »
پروردگارا ! مرا دشمن شاد مفرما .
توسعه در مفهوم « دشمن »
اطلاق لفظ « اعداء » ، همهى دشمنان مؤمن را كه از گرفتارى او شادمان گرديده و به او شماتت مىكنند ، اعمّ از : نفس امّاره ، شيطان ، دشمنان ظاهرى ، معاندان شيعه ، اهل معصيت ، مبتلايان به خلاف شريعت ، اولاد و عيال منحرف و . . . كه راهزن او هستند و او را از پيمودن طريق فطرت و نيل به غرض غايى از خلقت باز مىدارند ، شامل مىگردد و عدم پيروى از آنها ، موجب خشنودى خداوند - تباركوتعالى - مىباشد ؛ چنان كه خداوند متعال مىفرمايد :
- إِنَّ الشَّيْطانَ لِلْإِنْسانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ
« 2 »
به راستى كه شيطان ، دشمن آشكار انسان است .
- لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
« 3 »
شيطان را نپرستيد ، كه او دشمن آشكار شما است .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 183 .
( 2 ) . سورهى يوسف ، آيهى 5 .
( 3 ) . سورهى يس ، آيهى 60 .