به نَفْس خويش واگذار نكنى ، زيرا نفس انسان بسيار بد فرما است ، مگر اين كه تو رحم كنى . اى مهربان ترين مهربانها !
مشابه جملههاى اين فراز ، در دعاى روز هفدهم ماه مبارك رمضان و توضيح ما دربارهى آنها گذشت . پس از اين دعا ، در دعايى كه دستور داده شده در حال سجده خوانده شود ، آمده است :
( 465 )
« سَجَدَ وَجْهِىَ الْبالِى الْفانِى لِوَجْهِكَ الدّآئِمِ [ الْعَظيم ] ، سَجَدَ وَجْهِىَ الذَّلِيلُ لِوَجْهِكَ الْعَظِيمِ الْعزِيزِ ، سَجَدَ وَجْهِىَ الْفَقِيرُ لِوَجْهِكَ الْغَنِىِّ الْكَرِيمِ . » « 1 »
روى [ و وجود ] از بين رونده و نابودپذير من براى وجه [ نامها و صفات ] جاودانه و بزرگ تو سجده و كرنش نموده ، روى خوار و ذليلم در برابر روى بزرگ و سرافراز تو سجده نموده و روى نيازمندم در برابر روى بىنياز و بزرگوارت سجده نموده است .
وجه الهى و وجه موجودات و ويژگىهاى هر يك
مقصود از وجه الهى ، نامها و صفات و كمالات حضرت حق سبحانه است كه با ذات او مقرون هستند و عينيّت دارند و مراد از وجه انسان و ديگر مظاهر ، روى ظاهرى و يا وجود و كمالات وجودى آنها است كه از خود چيزى ندارند و فنا و زوال به آنها راه دارد و به اسامى و كمالات او سبحانه پيدايش يافتهاند . از اين رو فرموده شده است :
« وَجْهِىَ الْبالِى الْفانِى » ، به خلاف پيدايش دهندهى آنها كه نامهاى حضرت حق سبحانه
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 183 .