3 . ماه صيام
احتمال دارد مقصود از « صيام » خوددارى كردن از خوردنىها و آشاميدنىها در طول روز باشد و يا خوددارى از هر امرى كه خداوند آن را دوست نداشته باشد ، حتّى از امور قلبى و خواطرى كه شخص را از تو جه به خدا باز مىدارد ؛ چنان كه در حديث وارد از اميرالمؤمنين - عليه السّلام - آمده است :
« صَوْمُ النَّفْسِ إِمْساكُ الْحَواسِّ الْخَمْسِ عَنْ سآئِرِ الْمآثِمِ ، وَ خُلُوُّ الْقَلْبِ مَنْ جَمِيعِ أَسْبابِ الشَّرِّ . » « 1 »
روزهدارى روح ، عبارت است از بازداشتن حواس پنجگانه از تمام گناهان و تهى گشتن دل از همهى سببهاى شرّ و بدى .
4 . ماه تسليم
مقصود از اسلام و تسليم ، تسليم شدن در برابر مقدّرات الهى و يا اوامر و نواهى او و يا كناره گرفتن از خواهشهاى نفسانى است .
5 . ماه پاكيزگى : « شهرَ الطّهُورِ »
ممكن است مقصود از طَهُور پاكيزگى از گناهان و يا پاكيزگى از آلودگىهاى ظاهرى و يا پاكيزگى از شرك جلىّ و خفىّ و يا طهارت از اخلاق رذيله و يا تعلّقات عالم طبيعت و . . . باشد .
6 . ماه جدا شدن نيكان از بدان : « شهرُ التَّمحيصِ »
هامش
( 1 ) . غرر الحكم و درر الكلم ، فصل 44 ، عدد 79 و نيز ، ر . ك : وسائل الشيعه ، ج 70 ، ص 119 ، حديث 13 .