- « أَعْظَمُ مِلْكٍ ، مُلْكُ النَّفْسِ . » « 1 »
بزرگترين سلطنت ، سلطنت بر نفس مىباشد .
- « مَنْ مَلَكَ نَفْسَهُ ، عَلا أَمْرُهُ . » « 2 »
هر كس مالك نفس خويش گردد ، كارش بالا مىگيرد .
- « مَنْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ فِى إِصْلاحِها ، سَعِدَ . » « 3 »
هر كس نفس خويش را در راه اصلاح آن به سختى بيندازد ، سعادتمند مىگردد .
- « مَنْ مَلَكَتْهُ نَفْسُهُ ، ذَلَّ قَدْرُهُ . » « 4 »
هر كس نفسش مالك او گردد ، ارزشش اندك و پست مىگردد .
- « مَنْ أَهْمَلَ نَفْسَهُ ، أَفْسَدَ أَمْرُهُ . » « 5 »
هر كس نفس خويش را رها نمايد ، كارش به تباهى مىكشد .
2 . دربارهى جملهى « وَ قَدِّرْنى مِنَ الْعُدُولِ بِها إِلى إِرادَتِكَ عَلى ما أَنْتَ عَلَيْهِ أَقْدَرُ . » خداوند سبحان مىفرمايد :
- قُلْ مَنْ ذَا الَّذِي يَعْصِمُكُمْ مِنَ اللَّهِ إِنْ أَرادَ بِكُمْ سُوءاً أَوْ أَرادَ بِكُمْ رَحْمَةً وَ لا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً
« 6 »
بگو : چه كسى مىتواند شما را از خداوند محفوظ نگاه دارد اگر امر بدى را براى شما خواسته ، يا رحمتى را براى شما اراده نموده باشد ؟ ! و جز خدا سرپرست و ياورى نمىيابند .
- إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
« 7 »
بى گمان امر او هرگاه چيزى را بخواهد ، تنها اين است كه به آن مىگويد : موجود شو ، پس بىدرنگ پديد مىآيد .
هامش
( 1 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب النفس ، ص 388 .
( 2 ) . فهرستموضوعى غررودرر ، بابالنفس ، ص 389 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . همان .
( 6 ) . سورهى احزاب ، آيهى 17 .
( 7 ) . سورهى يس ، آيهى 82 .