است كه سامع هركدام از متعلّقات را بهريك از آن افراد ردّ مىنمايد .
قسمّ اوّل خود بر دو نوع است زيرا نشر يا بر ترتيب لفّ بوده مانند فرموده حقتعالى :
و من رحمته جعل لكم اللّيل و النّهار لتسكنوا فيه و لتبتغوا من فضله
و يا بر غير ترتيب آن مىباشد مانند قول شاعر :
كيف اسلو و انت حقف و غصن * و غزال لحظا و قد اوردفا
و قسمّ دوّم مانند فرموده حقتعالى :
و قالوا لن يدخل الجنّة الّا من كان هودا او نصارى .
يعنى : قالت اليهود : لن يدخل الجنّة الا من كان هودا .
و قالت النّصارى : لن يدخل الجنّة الّا من كان نصارى .
پس خداوند متعال ابتداء كلام را لف آورد چون اشتباه و التباسى در بين نيست چه آنكه معلوم است هرگروهى صاحب خود را نسبت به اضلال و گمراهى مىدهد .
صنعت لف و نشر
شارح گويد :
و از جمله محسّنات معنوى صنعت لفّ و نشر مىباشد و آن اينستكه :
امور متعددى را ابتداء ذكر نموده چه بنحو تفصيل و چه بطور اجمال و سپس آنچه را كه بهريك از آحاد و افراد اين متعدّد تعلّق دارد ذكر ميكنند بدون اينكه در لفظ تعيينى باشد يعنى ذكر نشر بعد از لفّ بدون تعيين بوده بخاطر آنكه وثوق و اطمينان هست كه سامع آنچه تعلّق بهريك از آنها دارد را به آنها برمىگرداند زيرا بواسطه قرائن لفظى يا معنوى