مانند كلام شخصى كه به اعور بگويد :
ليت عينيه سواء .
سكاكى ميگويد :
و از همين قبيل است متشابهات واقع در قرآن كه بلحاظى ميتوان آنها را از قبيل صنعت توجيه دانست .
صنعت توجيه
شارح گويد :
و از جمله وجوه معنوى صنعت توجيه است و آن را محتمل الضّدين نيز مىنامند و آن عبارتست از :
ايراد كلام در حالى كه احتمال دو معناى مختلف در آن مىباشد .
مقصود از دو معناى مختلف ، دو معناى متبائن و متضاد مىباشد همچون مدح و ذم و مجرّد احتمال دو معناى متغاير كافى نبوده بلكه طبق آنچه گفتيم مىبايد دو معنا با هم متباين و متضاد باشند .
مانند كلام كسى كه به شخص اعور ( كسى كه چشمهايش چپ باشد ) بگويد :
ليت عينيه سواء ( كاش دو چشم او سالم و مستقيم مىبود ) .
در اينكلام دو احتمال مىباشد .
الف : آنكه گوينده آرزوى صحت چشم شخص اعور را كرده باشد كه در اين صورت با عبارت مذكور براى او دعاء نموده .
ب : عكس آن يعنى آرزو كرده چشمهاى صحيح او اعور شوند كه در اينفرض با عبارت مذكور براى او نفرين كرده .