گويند همچون قول شاعر :
و اخفت اهل الشّرك حتّى انّه * لتخافك النّطف الّتى لم تخلق
صنعت مبالغه مقبول
شارح گويد :
و از جمله وجوه معنوى و محسّنات بديعى صنعت مبالغه مقبول است چنانچه عبارت مذكور براى ردّ كسانى كه بطور مطلق مبالغه را مردود قرار دادهاند صلاحيّت دارد .
سپس مصنّف مطلق مبالغه را تفسير كرده و اقسام آن را بيان نموده و پس از آن هركدام از مقبول و مردود را توضيح داده و گفته است :
تفسير مبالغه
مبالغه بطور مطلق عبارتست از اينكه ادّعاء شود وصفى در شدّت يا ضعف بحدّى رسيده كه يا مستحيل بوده و يا مستبعد مىباشد .
و اين ادّعاء بخاطر آنست كه پنداشته نشود آن وصف در شدّت يا ضعف غير متناهى است .
لازم بتذكّر است ضمير در [ فيه ] كه مذكّر و مفرد آمده جهتش آنتسكه به [ احد الامرين ] عود مىكند .
اقسام مبالغه
مبالغه منحصر در سه قسم است :
1 - تبليغ .