ماء زائده نيز بر دو نوع است :
1 - كافّه .
2 - غير كافّه .
ماء كافّه بر سه نوع است :
الف : كافّه از عمل رفع و آن صرفا به سه فعل متّصل مىشود و آنها عبارتند از :
قلّ ، كثر ، طال مانند :
قلّما يبرح اللبيب الى ما * يورث المسجد داعيا او مجيبا
ب : كافه از عمل نصب و رفع و آن به « انّ » و اخواتش متّصل مىشود مانند :
انّما اللّه واحد .
ج : كافّه از عمل جرّ و آن بر دو نوع است :
1 - متّصل به حروف مانند ماء متّصل به « باء » و « من » و « ربّ » و « كاف » .
2 - متّصل به ظروف مانند ماء متّصل به « بعد » و « بين » و « حيث » و « اذ » .
ماء غير كافّه بر دو نوع است :
1 - عوض .
2 - غير عوض .
عوض در دو مورد مىباشد :
الف : در مثل : امّا انت منطلقا انطلقت كه در اصل : انطلقت لان كنت منطلقا بوده .
ب : در مثل : افعل هذا امّا لا كه در اصل : ان كنت لا تفعل غيره بوده .
و غير عوض بعد از واقع مىشود مانند : شتّان ما زيد و عمرو .
« من »
بفتح ميم و سكون نون بر چهار وجه مىآيد :
1 - شرطيّه / مانند : / من يعمل سوء يجزيه .
2 - استفهاميّه / مانند : / من بعثنا من مرقدنا .