ترجمه :
امر دوّم
مقدّمه به تقسيماتى چند تقسيم ميگردد .
از جمله
تقسيم مقدّمه به مقدّمه داخليّه و آن عبارتست از اجزائيكه در ماهيّت مأمور به اخذ شدهاند .
و مقدّمه خارجيّه كه امور خارج از ماهيّت بوده ولى ماهيّت بدون آنها وجود ژيدا نمىكند ، مىباشد .
اشكال
بسا در مقدمه بودن اجزاء داخلى اشكال شده و گفتهاند :
مركّب همان نفس اجزاء و تمام آنها مىباشد پس معنا ندارد كه اجزاء را مقدّمه و سابق بر مركّب بدانيم .
تحرير و شرح
در اين تقسيم مقدّمه را به دو قسم نمودهاند :
1 - مقدّمه داخليّه .
2 - مقدّمه خارجيّه .
مقصود از مقدّمه دخليّه همان شطر يا باصطلاح جزء مىباشد همچون ركوع ، سجود ، تشهّد ، قرائت ، قيام ، قعود و غير اينها نسبت به نماز چه آنكه اين افعال و امور جملگى داخل نماز و نماز مركّب از آنها مىباشد .
و منظور از مقدّمه خارجى همان شرط و امرى است كه در ماهيّت شيئ داخل نبوده ولى در عين حال وجود آن شيئ وابسته به آن مىباشد همچون طهارت نسبت به نماز .
مرحوم مصنّف پس از نقل اين تقسيم به اشكاليكه در اينمقام شده
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 722
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٢٢