تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 468

مساهمون:

ص٤٦٨

تحرير و شرح استدلال قائلين باشتراك امر بين وجوب و استحباب و تضعيف مرحوم مصنّف آن را

قائلين به اينكه امر مشترك معنوى بين استحباب و وجوب است و آن را براى قدر مشترك بين اين دو دانسته‌اند فرموده‌اند كه : در كلمات و عبارات اهل فنّ آمده كه مىگويند : امر بر دو قسم است : امر وجوبى و امر استحبابى . چون مقسم بايد در اقسام جارى باشد و الّا تقسيم غلط و اشتباه بوده لاجرم به مقتضاى اين قاعده بايد بگوئيم پس قدر مشترك بين وجوب و استحباب معناى « امر » مىباشد و به عبارت ديگر : امر صرفا و تنها به معناى وجوب نيست بلكه براى قدر مشترك بين استحباب و وجوب وضع شده است .

جواب مرحوم مصنّف

مرحوم مصنّف در مقام جواب مىفرماين : اگرچه قاعده كلّى مزبور كه مقسم بايد در اقسام جارى باشد مقبول و مورد امضاء است ولى لازم نيست كه از مقسم معناى حقيقى اراده شود بلكه بسا آن را به معنائى اعمّ از حقيقى و مجازى تقدير نموده و سپس به ملاحظه اين معناى عام تقسيمش مىكنند ازاين‌رو در مورد بحث بايد بگوئيم : وقتى قبلا اثبات كرديم كه « امر » در معناى وجوب حقيقت است و در معانى ديگر بعنايت علاقه و رعايت مناسبت استعمال مىشود حال اگر در موردى مثل مقام تقسيم آن را به وجوب و استحباب تقسيم نمودند نفس اين