المؤكّد : به صيغه اسم مفعول ، مضاف اليه .
افتح : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر .
كاف : حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد .
ابرزا : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، مؤكّد به نون تأكيد خفيفه .
ترجمه
و بعد از غير « امّا » يعنى ادات ديگر شرط تأكيد فعل با نون قليل و نادر مىباشد . و فعلى را كه با نون تأكيد نمودهاى آخرش را مفتوح ساز همچون : ابرزن .
متن : « 639 »
و اشكله قبل مضمر لين بما * جانس من تحرّك قد علما
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
اشكله : فعل و فاعل و مفعول و ضمير مفعولى به مؤكّد راجع است .
قبل : اسم ، ظرف ، متعلّق به « اشكله » ، مضاف .
مضمر : مضاف اليه ، موصوف .
لين : صفت براى « مضمر » .
باء : حرف جرّ .
ما : موصوله ، مجرور ببا ، متعلّق به « اشكله » .
جانس : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب و ضمير فاعلى در آن به ماء موصول راجع است ، صله و عائد براى « ما » .
من : حرف جرّ به معناى تبيين .
تحرّك : مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ ، حال است از « ما » ، موصوف .
قد : به معناى تحقيق ، غير عامل .
علما : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول و الفش اطلاقى است و جمله « قد علم » صفت است براى « تحرّك » .
ترجمه
هيئت و شكل حرفى كه قبل از ضميرى كه از حروف لين است واقع شده را به حركت همجنس آن درآور و اين حركت قبلا دانسته شد .