اگر حرف بعد از « تاء » مطاوعه را همچون حرف اوّل مضموم نكنيم با فعل مضارع معلوم اشتباه مىشود مثلا در « تعلّم » اگر « تعلّم » بگوئيم با فعل مضارع معلوم باب تفعيل اشتباه مىشود چنانچه اگر تدحرج را تدحرج بخوانيم با فعل مضارع از باب فعلل اشتباه مىشود .
سپس شارح گويد :
و همچنين است حرف دوّمى كه پهلوى شبيه تاء مطاوعه قرار گيرد يعنى آن را نيز مضموم بنما مانند :
تكبّر و تخيّر .
شاهد در « كاف » و « خاء » است كه پهلوى تائى قرار گرفتهاند كه براى مطاوعه نبوده بلكه شباهت به آن داشته لذا به تبعيّت از آن مضموم شدهاند .
قوله : اذا بنى لما يسمّ فاعله : ضمير نائب فاعلى در « بنى » به فعل مضارع راجع است .
قوله : بعد تاء المطاوعه : يعنى تاء در ابوابى كه به معناى مطاوعه مىآيند مانند باب تفعّل و تفاعل و تفعلل .
قوله : فضمّه : ضمير مفعولى به الحرف الثّانى راجع است .
قوله : فى ذلك : يعنى در وجوب ضمّه دادن حرف دوّم .
قوله : لانّه لو لم يضمّ : ضمير در « لانّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : ما اشبه تاء المطاوعه : يعنى تاء در ابواب مذكور كه بمعنائى غير از معناى مطاوعه آمده باشند .
متن : « 246 »
و ثالث الّذى بهمز الوصل * كالاوّل جعلنّه كاستحلى
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .