ثالث : مضاف ، مفعول براى فعل مقدّر .
الّذى : اسم مبهم ، مبنى ، موصول ، مضاف اليه براى « ثالث » .
باء : حرف جارّ ، مبنى .
همز : مجرور به « باء » ، مضاف ، متعلّق به « استقرّ » ، صله براى « الّذى » .
الوصل : مضاف اليه براى « همز » .
كاف : حرف جارّ ، عامل ، مبنى .
الاوّل : مجرور به كاف ، جارّ و مجرور متعلّق است به « اجعلنّه » .
اجعلنّه : فعل و فاعل و مفعول ، صيغه امر مؤكّد به نون تأكيد ثقيله ، متعدّى .
كاف : حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد .
استحلى : فعل ماضى مجهول از باب استفعال .
ترجمه :
و حرف سوّم از فعلى را كه با همزه وصل آغاز مىشود همچون حرف اوّل قرار بده مانند : استحلى .
متن : « 247 »
و اكسر او اشمم فاء ثلاثىّ اعلّ * عينا و ضمّ جاء كبوع فاحتمل
تجزيه و تركيب
واو : عاطف .
اكسر : فعل امر از ثلاثى مجرّد ، متعدّى و ضمير مستتر در آن فاعلش مىباشد .
او : عاطفه .
اشمم : فعل امر از ثلاثى مجرّد ، متعدّى .