اتلاف او را مىشمرند و لو آنكه سبب مباح باشد و منافاتى ندارد كه سبب در عين اينكه مباح و شرعا جايز است بملاحظه عنوان اتلافيكه بر آن عارض مىشود ضمان در عهدهاش بيايد همچون طبيب و دامپزشك و مؤدّب كه قطعا فعلشان جايز است ولى در عين حال اگر موجب اتلاف باشد ضامن محسوب مىشوند .
مضافا به صحيحه ابى الصّباح كنانى از مولانا الصادق عليه السلم كه فرمودند :
كسى كه بواسطه شيئى از اشياء از طريق مسلمين ضرر وارد كند ضامن آن مىباشد و نيز روايت سكونى از مولانا الصادق عليه السلام مضمونش اينست كه :
حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند :
كسى كه ناودان يا حفره يا ميخى را بطورى قرار دهد كه به طرف خارج از منزلش باشد يا اسب و دابّهاش را بيرون خانه ببندد يا چاهى را در راه مسلمين حفر كرده و بالاخره منجر به برخورد كسى يا حيوانى با آنها شده و در نتيجه به هلاكت آن حيوان يا شخص منتهى شود مباشر ضامن است .
اين خبر در صورتى كه سندش صحيح مىبود از نصوص و احاديث صريحه در اين باب تلقّى مىشد .
بعضى ديگر در اين مسئله تفصيل داده و فرمودهاند :
اگر شئ ساقط مانند ناودان تنها قسمتى از آنكه خارج از ديوار است افتاده و موجب اتلاف نفسى شده صاحب آن تمام ديه را ضامنست و اگر تمام ناودان سقوط كرد يعنى هم بخشى از آنكه خارج از ديوار بوده
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 114
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٤