مقوله له شده و از نظر عرف يا وضع لغوى در عداد الفاظ موذيه قرار گرفته باشد مشروط به اينكه قائل بمعانى آنها توجّه داشته و بداند كه گفتن آنها باعث اذيّت مقول له مىباشد لذا تفوّه به تمام اين الفاظ باعث تعزير مىباشد مگر همانطورى كه مرحوم مصنف فرمودهاند مخاطب استحقاق استخفاف را داشته و گفتن الفاظ مزبور دربارهاش شرعا حرمتى نداشته باشد مثل اينكه متظاهر بفسق بوده بطوريكه صحيح باشد قائل در مقابلش كه واقع مىگردد اين گونه الفاظ را بتواند بوى نسبت دهد .
البته بايد توجه داشت در صورتى اطلاق مخفّف و تحقيركننده به شخص مواجه صحيح و جايز است كه از حدّ حقيقت و صدق خارج نبوده و كذب نباشد مثلا اگر در معرض عام و بطور علنى شرب خمر مىكند و بدين ترتيب استحقاق تخفيف را دارد جايز نيست بوى الفاظ سگ و خوك اطلاق كنند يا نسبت متعرض شدن به زنان اجنبيّه را بوى بدهند .
تبصره و تنبيه
سپس مرحوم شارح مىفرماين :
علاوه بر رعايت امر مزبور و توجه به اين نكته كه اطلاق الفاظ خفّتآور نبايد كاذب باشد بايد ديد كه آيا شرط است گفتن اين گونه الفاظ بر سبيل نهى از منكر بوده و در نتيجه مشروط به شروطى كه در اين باب فرمودهاند مىباشد يا مطلقا استخفاف وى جايز بوده اگرچه قصد از آوردن الفاظ و كلمات توهينآميز نهى از منكر و زجر از قبايح نباشد ؟
بايد بگوئيم :
ظاهر نصّ و فتواى مشهور فقهاء احتمال دوّم بوده و حضرات قصد
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 310
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣١٠