مجموع سهام مستحقين بيش از ما ترك است زيرا برخى از فرائض را به صاحبانش داده و بعضى ديگر را هنوز نداده مال تمام شد لذا اظهار كرد
قسم به خدا من نمىدانم خداوند متعال كداميك از شما را مقدّم و چه كس را مؤخّر قرار داده و هيچ چارهاى بهتر از اين نمىبينم كه مال را تحصيص كرده و به تمام شما مقدارى نقص وارد نمايم تا بدين وسيله مال بجميع داده شود .
سپس ابن عباس فرمود :
قسم به خداوند يگانه اگر عمر آنكس را كه خداوند متعال مقدّم نموده بود مقدّم مىداشت و آنكس را كه مؤخّر كرده بود تأخير مىانداخت هرگز مبتلا به عول در فرائض نمىشد .
زفر عرض نمود :
مقدّم كيست و مؤخّر چه كسى مىباشد ؟
ابن عباس فرمود :
هر فريضهاى كه خداوند متعال آن را تنزّل و كاهش نداده مگر به فريضه ديگر پس صاحب و مستحق آن فريضه مقدّم است .
و امّا مؤخّر : پس هر فريضهاى كه وقتى زائل شد صاحبش تنها مستحق باقيمانده بوده بدون اينكه سهمى ديگر برايش معيّن شده باشد ، پس وى مؤخّر است .
و امّا آنان كه مقدّم هستند پس عبارتند از :
1 - زوج كه برايش نصف ما ترك بوده و وقتى بر آن چيزى كه زائلش كند داخل شود به ربع رجوع مىكند و از آن تغيير ديگر نمىنمايد .
2 - زوجه كه برايش ربع ما ترك بوده و وقتى بر آن چيزى كه زائلش
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 228
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٨