عشرون درهما ، لأنه أقل عدد مفرد ينصب مميزه إذ فوقه ثلاثون إلى تسعين فيحمل على الأقل ، و مع الجر مائة درهم ، لأنه أقل عدد مفرد فسر بمفرد مجرور إذ فوقه الألف ، و مع الوقف درهم ، لاحتماله الرفع و الجر فيحمل على الأول .
توضيح و تفصيل
شرح فارسى :
مرحوم شارح مىفرماين :
بنابراين اگر مقرّ كلمه مبهم يعنى [ كذا ] را مفرد و تميزش
كه [ درهم ] باشد مرفوع آورد ، مقرّ به يكدرهم مىباشد ، زيرا مميّز عدد مفرد هرگز مرفوع ذكر نمىشود پس بايد آن را بدل از [ كذا ] قرار داد چنانچه قبلا شرحش گذشت .
و اگر تميز كلمه [ كذا ] را منصوب آورد ، مقرّ به بيست درهم مىباشد ، زيرا بيست كمترين عدد مفردى است كه تميزش منصوب مىباشد چه آنكه فوق آن اعداد سى يا نود بوده لاجرم لازمستت آن را بر اقلّ آنها كه عدد بيست است حمل شود .
و اگر تميز [ كذا ] مجرور آمد لازمست اقرار را بر عدد صد حمل كنيم ،
زيرا اين عدد در تراكيب عربى كمترين عدد مفردى است كه تميزش مفرد مجرور مىآيد چه آنكه فوق آن عدد هزار است لاجرم واجبست آن را بر عدد كمتر كه صد مىباشد حمل كرد .
و اگر كلمه [ درهم ] با حالت وقف آمد محتمل است مرفوع بوده يا مجرور باشد از اينرو بر اقل كه قرائت رفع است حمل مىگردد .
قوله : فيلزمه مع افراد المبهم : ضمير منصوبى [ فيلزمه ] به مقرّ
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 240
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٤٠