قوله : فانّه ينتقل عن ملكه : ضمير در [ فانّه ] بمال و در [ ملكه ] به ناذر راجعست .
قوله : فانّه لا يزول ملكه به : ضمير در [ فانّه ] به معناى [ شأن ] بوده و در [ ملكه ] به ناذر راجع مىباشد و ضمير در [ به ] به شرط عود مىكند .
قوله : فان لم يفعل بقى على ملكه : ضمير در [ لم يفعل ] به ناذر و در [ بقى ] به مال عود كرده و ضمير مجرورى در [ ملكه ] نيز به ناذر بر مىگردد .
قوله : و ان حنث : كلمه [ ان ] وصليّه بوده و ضمير فاعلى در [ حنث ] به ناذر راجعست .
قوله : و يتفرّع على ذلك : مشاراليه [ ذلك ] انتقال ملك در اوّل و عدمش در مثال دوّم مىباشد .
قوله : ابرائه منه : ضمير در [ ابرائه ] به ناذر و در [ منه ] بمال راجعست بنابراين اضافه [ ابراء ] به ضمير از باب اضافه مصدر به مفعول بوده و ضمير فاعلى در آن به زيد راجعست .
قوله : فيصحّ فى الاوّل دون الثّانى : مقصود از [ اوّل ] شرط نتيجه و از دوّم شرط فعل مىباشد .
متن :
( و لو شرط عليه ) في صيغة العتق ( خدمته ) مدة مضبوطة متصلة بالعتق ، أو منفصلة ، أو متفرقة مع الضبط ( صح ) الشرط و العتق ، لعموم "
المؤمنون عند شروطهم
" و لأن منافعه المتجددة و رقبته ملك للمولى فإذا أعتقه بالشرط فقد فك رقبته ، و غير المشترط من المنافع ، و أبقى المشترط على ملكه فيبقى استصحابا للملك ، و وفاء بالشرط .
شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 260
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٦٠