محمّد بن يعقوب ، از علىّ بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير از هشام بن سالم و حمّاد و ابن اذينه و ابن بكير و جماعتى ديگر از مولانا ابيعبد اللّه عليه السّلام انّه قال : لا عتق الّا ما اريد به وجه اللّه تعالى .
قوله : و كونه غير محجور عليه بفلس : ضمير در [ كونه ] به مولى راجع است .
قوله : او مرض فيما زاد على الثّلث : كلمه [ او مرض ] معطوف است به [ فلس ] يعنى شرط است كه مولا اگر در بيشتر از ثلث مالش تصرّف نموده مريض نباشد .
قوله : و لا غيره فى غير وقت كماله : ضمير در [ غيره ] به مطبق راجعست .
قوله : سواء قصد به الرّياء : ضمير در [ قصد ] به غير متقرّب و در [ به ] به عتق راجعست .
قوله : امّا قبله : يعنى قبل از حجر .
قوله : فيجوز و ان استوعب دينه ماله : ضمير در [ فيجوز ] به عتق راجع بوده و ضمير در [ دينه ] و [ ماله ] به مفلّس راجعست .
قوله : اذا استغرق دينه تركته : ضماير مجرورى در [ دينه ] و [ تركته ] به مريض راجع هستند .
قوله : او زاد المعتق عن ثلث ماله بعد الدين : كلمه [ معتق ] بفتح تاء بوده و مقصود از آن عبد مىباشد و ضمير در [ ماله ] به مريض عود مىكند و مقصود اينست كه اگر ديون را محاسبه كنند و پس از اخراج آن هر قدر كه ما ترك بشود قيمت عبد كمتر يا مساوى با ثلث اين مال باشد عتق صحيح است و در غير اين صورت باطل است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 236
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٦