و أما الأرض و العريش و البناء و الطريق و الشرب فيرجع فيها إلى العرف ، و كذا ما اشتمل عليه من الأشجار و غيره ، و ما شك في تناول اللفظ له لا يدخل .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
در بيع بستان راه عبور اشخاص و نيز محل جريان آب همچون جوى و نهر داخل است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
دليل دخول ايندو حكم عرفى است .
و سپس مىفرماين :
اگر مبيع را با لفظ [ كرم ] بفتح كاف و سكون راء به معناى [ انگور ] ولى مقصود باغ انگور است مورد معامله قرار دادند درخت انگور در آن داخل است چه آنكه درخت مدلول لغوى لفظ مذكور است .
اما در داخل بودن زمين و داربست و ساختمان و راه عبور افراد و جوى و نهر آب لازم است به عرف رجوع شود و نيز آنچه در اين باغ است از اشجار غير انگور يا غير درخت به حكم عرفى داخل يا خارج مىباشند .
و اشيائى كه مشكوك الدخول بوده داخل در مبيع نمىباشند .
قوله : و يدخل فيه : ضمير در [ فيه ] به بستان عائد است .
قوله : شرب : بكسر شين جوى و نهر آب را گويند .
قوله : و لو باعه بلفظ الكرم : ضمير فاعلى در [ باعه ] ببايع و ضمير مفعولى آن به مبيع راجع است .
قوله : لانّه مدلوله : ضمير منصوبى در [ لانّه ] به شجر و در [ مدلوله ] به [ كرم ] عائد است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 436
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٣٦