به خصم عائد است و معناى آن طلب نظره و مدت مىباشد .
قوله : نظر فى امره : فاعل [ نظر ] ضميرى استكه به حاكم راجع بوده و ضمير در [ امره ] بجارح عود مىكند .
قوله : فان قبله : فاعل آن ضميرى است كه به حاكم راجع بوده و ضمير مفعولى به جارح عود مىكند چنانچه ضمير فاعلى و مفعولى در [ قدّمه ] نيز چنين مىباشند .
قوله : لم يأت بالجارح مطلقا : يعنى اصلا جارح نداشت چه در داخل مدت سه روز و چه بعد از آن .
متن :
و إن ارتاب الحاكم بالشهود مطلقا فرقهم استحبابا ، و سألهم عن مشخصات القضية زمانا و مكانا و غيرهما من المميزات ،
فإن اختلفت أقوالهم سقطت شهادتهم . و يستحب له عند الريبة وعظهم و أمرهم بالتثبت و الأخذ بالجزم .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
و اگر حاكم بشهود مدعى شك برد اعم از اينكه شهود اصل بوده يا مزكى باشند مستحب است كه آنها را از هم متفرّق ساخته و از هريك بطور عليحده از مشخصات قضيه سوال نمايد پس اگر اقوالشان با هم مختلف بود شهادتشان ساقط مىشود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود مصنف ( ره ) از مشخصات قضيه ، جزئيات آن از حيث زمان و مكان وقوع حادثه و غير ايندو از مييّزات و موجبات ديگر مىباشد .
ناگفته نماند كه بر قاضى مستحب است وقتى شهود مشكوك به نظرش رسيدند آنها را وعظ و پند داده و امر به تفحص از قضايا نموده
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 113
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٣