ارسال آن به كعبه لازم است حال اگر بعد از عجز از آن بگوئيم تحصيل شاة واجب مىباشد كلام صحيحى نيست زيرا اين تحصيل بمراتب اشق و دشوارتر از نتاج است و معنا ندارد كه بعد از عجز از مبدل سهل بدل اشق و مشكلتر از آن واجب بشود .
نقد شارح ( ره )
شارح ( ره ) مىفرماين :
اشق بودن تحصيل گوسفند از نتاج ممنوع است بلكه امر به عكس بوده و بايد گفت تحصيل گوسفند نسبت به نتاج بر اكثر مردم سهلتر و آسانتر است زيرا نتاج محتاج بمقدماتى است از قبيل تحصيل اناث و ذكور و كشيدن نر به روى ماده و ملاحظه آن و صبر كردن ايام حمل و باردارى و مراقبت و مواظبت از حيوان تا اينكه حملش را صحيحا در خارج بياورد و پس از آن بردن به مكه و صرف آن در معونه بيت يا خرجى حاجيان در حالى كه تهيه شاة هيچيك از اين مقدمات را لازم نداشته و از اين نظر در كمال سهولت و آسانى است و به مراتب تحصيل نتاج مشكلتر است .
پس متانت توجيه مذكور جهتش اين امر نيست بلكه وجه آن را اينطور بايد تقرير نمود :
اگر گفتيم ابتداء نتاج بذمه مىآيد و آن را بايد در مصرف بيت خرج نمود بطريق اولى اگر شاة را اين شخص بدهد مجزى است ، زيرا قيمت آن بمراتب اعلى و بيشتر از نتاج است و از گذشته نفع آن نيز