تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث الأصولية (فارسى) — صفحة 16

مساهمون:

ص١٦
پس مآل اين دليل باين استكه استعمال لفظ در دو معنا عقلا مستحيل است .

نظر مؤلّف

از نظر ما اين دليل تمام نيست ، زيرا باب استعمال لفظ باب فناء آن در معنا نبوده بلكه از قبيل نصب علامت وانتقال از آن بمعنا مىباشد ؛ بنابراين ، چه اشكالى دارد كه شخص از يك علامت به دو امر ملتفت ومنتقل شود ، همانطورى كه برخى از أسباب شرعي معرّف براي چند معرّف هستند ، از اينرو بنظر ما استعمال لفظ در بيش از يك معنا عقلا مستحيل وغيرممكن نيست ، فقط عالم اثبات ووقوعش نياز به فحص دارد باينمعنا اگر در خارج بموردى برخورديم كه متكلّم وسخنورى لفظي را نسبت بمعانى عديده‌اى چنان استعمال نموده بود كه توانستيم بگوئيم از لفظ مزبور معاني مذكور را اراده نموده ملتزم ميشويم كه گوينده به چنين استعمالى دست زده است . ودر اين بحث فرقى نيست بين آنكه از لفظ مشترك بيش از يك معناى حقيقي اراده شود يا آنكه از لفظ در يك استعمال معناى حقيقي ومجازيش اراده گردد ، چنانچه در اين گفته تفاوتى نيست بين آنكه لفظ مستعمل بصيغة مفرده بوده يا تثنيه ويا جمع باشد .

( باب مشتق )

بحث اوّل مقصود از مشتق

مقصود از مشتق ، لفظي است كه داراى معناى وصفى باشد أعم از آنكه مشتق اصطلاحى همچون اسم فاعل ومفعول وصفت مشبّه ، اسم زمان ومكان باشد يا اصطلاحا بآن مشتق نگويند ، بلكه صرفا وقتي معناى وصفى از آن انتزاع
المباحث الأصولية (فارسى) — صفحة 16 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى