البتة اينكه گفته شد « ان » در اينكلمات ضمير مخاطب است طبق نظريّه جمهور بوده كه مىگويند ضمير لفظ « ان » مىباشد و « تاء » حرف خطاب است .
حرف بر چهار قسم است :
قسم اوّل از اقسام « ان » حرفيّه
قسم اوّل آنستكه حرف مصدري وناصب فعل مضارع باشد وآن در دو موضع واقع ميشود :
موضع اوّل : در ابتداء كلام وآن در موضع رفع ميباشد مانند :
وان تصوموا خير لكم ( گرفتن روزه براي شما بهتر است ) .
ونظير :
وان تصبروا خير لكم ( صبر نمودن براي شما بهتر است ) .
ومثل :
وان يستعففن خير لهنّ ( عفّت وپاكدامنى زنان براي ايشان بهتر است ) .
وهمچون :
وان تعفوا أقرب للتقوى ( عفو وبخشيدن شما به تقوى وپرهيزكارى نزديكتر است ) .
در اين چهار مثال لفظ « ان » با فعل مضارعى كه بعدش قرار گرفته بمصدر تأويل رفته ومبتدأ مىباشد لذا در محل رفع قرار گرفته وتقدير كلام در اين أمثلة چنين است :
تقدير مثال اوّل : صومكم خير لكم .
تقدير مثال دوّم : صبركم خير لكم .
تقدير مثال سوّم : استعفافهنّ خير لهنّ .
تقدير مثال چهارم : عفوكم أقرب للتّقوى .
سپس مصنّف مىگويد :
زجّاج اينطور پنداشته كه آية شريفه :