نسبت بموارد احكامى گفتهاند كه ببرخى از آنها اشاره مىكنيم :
الف : هر كلمهاى كه آخرش متحرّك باشد ميتوان آن را به سكون وقف نمود مگر در يك مورد و آن وقتى است كه آخر كلمه تنوين نصب داشته باشد چه آنكه وقف در اينمورد بقلب است يعنى تنوين را بايد بالف تبديل كرد .
مثال وقف متحرك به سكون مانند وقف بر كلمه عصم در بيت اعشى .
إلى المرء قيس اطيل السّرى * و اخذ من كلّ حىّ عصم
ب : اگر آخر كلمهاى ساكن باشد ميتوان در مقام وقف به همان سكون اكتفاء نمود همچون وقف در دو كلمه من و كم .
بعضى از ادباء فرمودهاند : احتمالًا سكون وصل غير از سكون وقف است باينمعنا كه سكون اگر به قصد وقف باشد با كيفيّت قبل فرق دارد .
ج : اگر در آخر كلمهاى تنوين رفع و جرّ باشد موقع وقف حركت را حذف مينمايند تا كلمه بدينوسيله سبكتر اداء شود .
مثال وقف بر تنوين رفع مانند وقف بر خاشعه در آيه شريفه ( 2 ) از سوره غاشيه وجوه يومئذ خاشعه .
و مثال وقف بر تنوين جرّ نظير وقف بر عاليه در آيه شريفه ( 10 ) از همين سوره فى جنّه عاليه .
تذكر : گاهى بالاى حرفى كه وقف به سكون شده از حرف خ استفاده نموده و آن را علامت اين قسم از وقف قرار ميدهند .
روم و احكام آن
روم : عبارتست از وقفى كه آخر كلمه را با حركت خفى قرائت مىكنند تا بدينوسيله در ضمن وقف حركت آخر كلمه را نيز بيان كرده باشند