تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 540

مساهمون:

ص٥٤٠
هشيار در كار . ج . حزمة ، حزماء ر . ح ز م قيام الحازم الصليب . ن 33 ص 942 س 9

حازِمَة

: با احتياط ، دور انديش ، پيش بين ، هشيار در كار ، استوار كار ، مآل انديش ، آخربين . ر . ح ز م - حازمة ، نعت فاعلى مؤنث حازم . و البابا حازمة . خ 82 ص 187 س 1

حاسَبَ

: رسيدگى به حساب كرد ، غور و تعمق در حساب كرد . مص . محاسبة ر . ح س ب - حاسب ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب باب مفاعله به واسطهء اسم شرط معنى مضارع ( رسيدگى به حساب كند . ) دارد . من حاسب نفسه ربح . ك 199 ص 1180 س 3

حاسِبْ

: رسيدگى به حساب كن ، غور و تعّمق در حساب كن . مص . محاسبة ر . ح س ب - حاسب فعل امر مفرد مذكر حاضر باب مفاعله . فحاسب نفسك لنفسك . خ 213 ص 705 س 8

حاسِبُوها

: رسيدگى به حساب آن كنيد . غور و تعّمق كنيد در حساب آن . مص . محاسبة ر . ح س ب - حاسبوا ، فعل امر جمع مذكر حاضر باب مفاعله ضمير مفرد مؤنث مفعولى ( ها ) به ( انفس ) بر مىگردد . و حاسبوها من قبل ان تحاسبوا . خ 89 ص 225 س 5

حاسَّة

: حسّ كننده ، دريابنده ، يكى از حواس پنجگانه از قبيل ديدن ، شنودن ، برماسيدن ، چشيدن و بوئيدن . ر . ح س س - حاسة ، نعت فاعلى ، مؤنث حاسّ . بصير لا يوصف بالحاسة . خ 178 ص 582 س 10

حاسِر

: برهنه ، جنگجوئى كه زره و خود و يا سپر نداشته باشد . ج . حسّر ر . ح س ر - حاسر ، نعت فاعلى از حسر . و اخروا الحاسر . خ 124 ص 382 س 3

حاشَ

: پاكى ، دورى از عيب و بدى ، هرگز ، ابدا . ر . ح و ش - حاش ، كلمه‌ايست كه افادهء تنزيه و براءت كند . آن را در مقام انكار نيز استعمال كنند . حاش للّه يعنى دور باد از خدا ، پاك باد از خدا ، دورا از خدا . و حاش للّه ان تلى المسلمين . ن 65 ص 1059 س 16
فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 540 | كريم زمانى جعفرى