تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 353

مساهمون:

ص٣٥٣
تجازى غيرك تجازى بفعلك و بحسب عملك . يعنى همانسان كه ديگرى را جزا مىدهى به تو جزا داده شود بر حسب كردار و عملت .

لا تُداهِنُوا

: دوروئى نكنيد ، خدعه نكنيد ، چاپلوسى نكنيد . مص . مداهنة ر . د ه ن - لا تداهنوا ، فعل نهى جمع مذكر حاضر از باب مفاعله است . و لا تداهنوا . خ 85 ص 206 س 12 - ابن ابى الحديد گويد ، مداهنه يعنى نفاق و مصانعه كردن .

تُدَبِّرُ

: به پايان كار مىنگرد و در آن انديشه مىكند . مص . تدبير ر . د ب ر - تدبر ، فعل مضارع مفرد مؤنث است . در اينجا معنى جمع ( به پايان كار مىنگرند و انديشه مىكنند ) مىدهد زيرا فاعل آن اسم جمع است . و تدبرها الارجاس . خ 151 ص 464 س 5

تَدَبَّرَ

: انديشه كرد . مص . تدبّر ر . د ب ر - تدبر ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب از باب تفعّل است . و لبا لمن تدبر . خ 105 ص 313 س 5 تدبره فى نفسه . خ 175 ص 570 س 15

تَدَبَّرُوا

: انديشيدند . مص . تدبّر ر . د ب ر - تدبروا ، فعل ماضى جمع مذكر غايب از باب تفعّل است . و تدبروا الفرض . خ 181 ص 596 س 13

تَدَبَّرُوا

: انديشه كنيد . مص . تدبّر ر . د ب ر - تدبروا ، فعل امر جمع مذكر حاضر از باب تفعّل است . و تدبروا احوال الماضين . خ 234 ص 802 س 4

تَدْبير

: به پايان كارى نگريستن و در آن انديشيدن . ر . د ب ر - تدبير ، مصدر باب تفعيل است . فالطف تدبيره . خ 90 ص 240 س 2