تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 322

مساهمون:

ص٣٢٢

لَمْ تَتَناهَ

: به نهايت نرسيده‌اى ، پايان نيافته‌اى . مص . تناهى ر . ن ه ى - لم تتناه ، فعل جحد است . اصل آن ، تتناهى فعل مضارع مفرد مذكر حاضر ناقص از باب تفاعل است . ( يا ) ى حرفه علّه در جحد ، حذف شده است . لم تتناه فى العقول . خ 90 ص 236 س 6

تَتَناهى

: به نهايت مىرسد ، پايان مىيابد . مص . تناهى ر . ن ه ى - تتناهى ، فعل مضارع مفرد مؤنث غايب از باب تفاعل است . الى ان تتناهى بهم الغايات . خ 89 ص 224 س 11

تَتَوارَثُ

: ارث مىبرد . مص . توارث ر . ن ه ى - تتوارث ، فعل مضارع مفرد مؤنث مثال واوى از باب تفاعل است . در اينجا معنى جمع ( ارث مىبرند . ) معنى مىدهد زيرا فاعل آن ، اسم جمع است . و چون ( الظلمه ) اسم جمع مكسّر است ، لذا فعل مؤنث به كار برده شده است . تتوارثها الظلمة . خ 151 ص 463 س 8

تَتَواضَعُ

: فروتنى مىكنى . مص . تواضع ر . و ض ع - تتواضع ، فعل مضارع مفرد مذكر حاضر مثال واوى از باب تفاعل است . گاه فعل مضارع به معنى فعل امر مىآيد . در اينجا معنى فعل امر ( فروتنى كن . ) مراد است . فتتواضع فيه للّه . ن 53 ص 1021 س 2

تَتَوَهَّمُ

: وهم مىدارد ، گمان مىبرد ، خيال و گمان مىكند . مص . توهّم ر . و ه م - تتوهم ، فعل مضارع مفرد مؤنث غايب مثال واوى از باب تفعّل است . در اينجا به واسطهء حرف نفى ( لا ) معنى منفى ( گمان نمىبرد . ) دارد . و لا تتوهمه الفطن . خ 228 ص 745 س 4

تتيه

: سرگردان مىشود . ر . ت ى ه - تتيه ، فعل مضارع مفرد مؤنّث غايب لازم اجوف يائى