اين مشربه ، كه تنها داراى يك چهار ديوارى و يك درِ قفل شده است ، در انتهاى خيابان العوالى و سمت چپ كسى قرار دارد كه از مستشفى الزهرا به سوى مستشفى الوطنى مىرود . ( تصوير شمارهء 80 )
3 - فضيخ / رد الشمس / بنىنضير
فضيخ ، در لغت به معناى « عصير العنب » ( شراب انگور ) است و بعضى نيز به شيرهء خرما گفتهاند . آيات تحريم قطعىِ شراب در همين مكان نازل شد . هنگامى كه سپاهيان اسلام ، همراه پيامبر صلى الله عليه و آله براى غزوهء بنىنضير خارج شدند ، در اين مكان توقف كرده و بعضى به سبب حرام نبودن شراب مشغول ميگسارى شدند ؛ در اين حال آيات تحريم شراب نازل شد و ابو ايّوب انصارى خبر آن را به اين عدّه رسانيد . به اين سبب مسجدى كه در اينجا ساخته شد ، به « فضيخ » شهرت يافت . پيامبر صلى الله عليه و آله در مدت شش شبانه روزى كه بنىنضير را در محاصره داشتند ، در اين مكان به نماز و عبادت ايستادند . « 1 » به سبب همين غزوه ، اين مسجد به بنىنضير نيز معروف است . اما نام ديگر آن ردّ الشمس ، به سبب حادثهاى است كه راويان و مورّخان شيعه و سنى نقل كردهاند . آن ماجرا در همين غزوه رخ داد . بر اساس روايت آنان ، در اين مكان ، پيامبر صلى الله عليه و آله در هنگام عصر ، سر بر زانوى على عليه السلام به خواب رفتند و نزديك غروب خورشيد ، كه بيدار شدند ، فهميدند على عليه السلام براى آنكه پيامبر صلى الله عليه و آله بيدار نشود ، نماز عصر را نخوانده است ؛ لذا از خداوند خواستند ، اگر على عليه السلام در طاعت اوست ، خورشيد را بازگرداند تا او نماز عصر را بخواند .
اسماء گويد : « من ديدم كه خورشيد پس از غروب كردن بر كوهها و زمين نورافشانى كرد و على عليه السلام نماز عصر را بهجا آورد . » « 2 »
هامش
( 1 ) ابنشبه ، همان ، ج 1 ، ص 69 ؛ طبرسى ، مجمع البيان ، ج 6 ، ص 187 ؛ رفعت پاشا ، همان ، ج 1 ، ص 418
( 2 ) سمهودى ، همان ، ج 3 ، ص 822 ؛ اين حديث را بسيارى از منابع اهل سنت نيز نقل كردهاند ؛ از جمله ماوردى در اعلام النبوه ( ص 79 ) ؛ بيهقى در دلائل النبوه و نيز خصائص الكبرى ( ج 2 ، ص 183 ) ؛ ابنسبع در شفاء الصدور ؛ سيوطى در جمع الجوامع ( ج 5 ، ص 277 ) ؛ ابنحجر عسقلانى در فتح البارى بشرح صحيح البخارى ( ج 2 ، ص 168 ) ؛ گنجى شافعى در كفاية في الطالب في مناقب آل ابىطالب ( ص 237 ) ؛ ابن حجر در الصواعق المحرقه ( ص 76 ) .