تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و آثار اسلامى (مكه مكرمه و مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 24

مساهمون:

ص٢٤

بيابان‌ها و صحراهاى شبه جزيره

بخش بيشترى از اين شبه جزيره را صحراها و كويرهاى خشك و سوزان تشكيل مىدهد كه نه تنها قابل سكونت نيست بلكه گذر از آن نيز به‌راحتى امكان‌پذير نمىباشد . زمين شناسان ، عربستان را دنبالهء صحراى بزرگ آفريقا مىدانند كه به وسيلهء رود نيل و درياى سرخ از هم جدا شده است . صحراهاى آن عبارت‌اند از :

1 . بادية الشّام

و آن در شمال شبه جزيره است و از حدود فلسطين تا جنوب غربى عراق ادامه دارد . حدود جنوبى آن نسبتاً آباد و داراى واحه‌هاى قابل سكونت است . « 1 » اين بخش از صحرا را ، كه امروزه بخشى از سوريه است ، « بادية السَّماوه » نيز نام نهاده‌اند .

2 . نَفُود « 2 »

ناحيهء نَفُود صحرايى است وسيع ، با شنهاى نرم و سرخ ، كه وسعت آن به هفتاد هزار كيلومتر مربع مىرسد . اين صحرا ميان جوف ، جبل شَمَّر و نجد واقع است . منطقهء مذكور پر از توده‌هاى بزرگ ريگ و شن بوده و ميان آن‌ها درّه‌هاى عميقى است كه هيچ‌گاه آب به اعماق آن نمىرسد .

3 . الدَّهْناء « 3 »

اين صحرا از شمال شرقى به جنوب شرقى عربستان امتداد دارد و در شمال
هامش
( 1 ) . در اين‌سرزمين ، غزوهء « دومةالجندل » در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله رخ‌داد كه‌هدف از آن ، سركوبى قبايل سركش‌اين منطقه و زير نفوذ گرفتن تحركات نيروهاى روم و فراهم ساختن درگيرىهاى آينده با آنان بود . ( 2 ) . نَفُود ، از مادهء « نَفَد » به معناى قطع كردن است ( ابن منظور ، همان ، ج 14 ، ص 228 ) . ( 3 ) . دَّهْناء ، به فلات يا مكانى گفته مىشود كه همهء آن رمل و شن باشد . ( ابن منظور ، همان ، ج 4 ، ص 435 ) .