تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و آثار اسلامى (مكه مكرمه و مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 22

مساهمون:

ص٢٢
متصل مىسازد . حداكثر طول شبه جزيره 23 درجه يا 2500 كيلومتر و حداكثر عرض آن ( ميان درياى سرخ و خليج فارس ) هزار كيلومتر است . جغرافىدانان عرب ، شبه جزيره را به شش بخش تقسيم كرده‌اند :

1 . تِهامَه

به قسمت غربى كوه‌هاى « سراة » ، كه از شمال به جنوب شبه جزيره به موازات درياى سرخ كشيده شده « تِهامه » مىگويند كه از دامنهء آن ، تا سواحل درياى سرخ را در بر مىگيرد . نام ديگر آن « غَور » است . از آن رو « تِهامَه » ناميده‌اند كه حرارت و گرماى آن زياد و باد آن كم است « 1 » و ديگر آن كه سرزمين پست و ساحلى است . جده ، مكه و نيمى از مدينه را جزو تِهامه دانسته‌اند . « 2 »

2 . حِجاز

به قسمت شرقىِ كوه‌هاى سراة و حدّ فاصل ميان ارتفاعات نجد و شرق تِهامه ، « حجاز » گفته‌اند كه به شمال يمن منتهى مىشود . حجاز از « حَجَز » به معناى حاجِز و مانع است « 3 » و چون ميان تهامه و نجد فاصله و مانع ايجاد كرده است ، آن را حجاز خوانده‌اند . « 4 » شهر طائف و نيمى از مدينه در اين بخش واقع است .

3 . نَجْد

نجد ، ناحيه‌اى است مرتفع كه پس از حجاز و ميان يمن ، صحراى سماوه ، عروض و عراق واقع شده و چون از ديگر نواحى مرتفع‌تر است ، آن را « نجد » خوانده‌اند . اين قسمت از شمال به « بادية السَّماوه » و از جنوب به « يمن » محدود است و لذا
هامش
( 1 ) . ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 2 ، صص 63 و 64 ؛ ابن منظور ، لسان العرب ، ج 2 ، ص 59 ( 2 ) . ياقوت حموى ، همان ، ج 2 ، ص 219 ( 3 ) . ابن منظور ، همان ، ج 3 ، ص 219 ( 4 ) . ياقوت حموى ، همان ، ج 2 ، صص 218 و 219