شده و داراى موقعيتى به شكل مثلث است كه امروزه كشور يمن در آن واقع است . در اين قسمت ، دولتهاى مَعينيان ، قَتَبان ، سَبا « 1 » ، حَضْرَمَوتْ ، حِمْيَريان و حَبَشيان « 2 » يكى پس از ديگرى به حكومت رسيدهاند و آخرين دولت آن مقارن ظهور اسلام ، دست نشاندهء دولت ساسانى ايران بودند كه نخستين حاكم آن وهرز ديلمى و آخرين آن بازان است . با نامهاى كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله براى بازان نوشت ، وى و ايرانيان ساكن در اين منطقه ، همه مسلمان شدند . آنان نقش بسزايى در دفع فتنهء اسود عَنْسى - پيامبر دروغين - داشتند .
2 . عربستان صخرهاى « 3 »
بر اساس نظر بطلميوس ، اين قسمت ، از شبه جزيرهء سينا و دامنهء متصل به آن ؛ يعنى از فلسطين تا اردن بوده است . از حكومتهاى اين سرزمين مىتوان به نبطيان اشاره كرد كه پايتخت آنان « بِطرا » يا « پترا » بوده و بعدها « پالْميرا » يا « تَدْمُر » رونق يافت و جاى آن را گرفت . چون كاخها و خانههاى مردم اين منطقه در دل كوه حفارى شده ، آن را « عربستان صخرهاى » ناميدهاند . شايان يادآورى است ، در قرن نهم قبل از ميلاد ، حدّ شمالى آن ، تا دمشق مىرسيده است . « 4 » امروزه شهر پترا از شهرهاى توريستى كشور اردن است كه همهء شهر با قصرها ، منازل ، معابد ، ورزشگاه و قبور در داخل كوه حفارى شده و در قرآن كريم هم از آن ياد شده است . وَكانُوا يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً آمِنِينَ . « 5 »
3 . عربستان صحرايى « 6 »
عربستان صحرايى ، بيابانهاى وسيع حدّ فاصل ميان عراق و شام ؛ يعنى همان
هامش
( 1 ) « دولت سبا » از بزرگترين دولتهاى عربستان سعيد بوده است . در قرآن كريم ( سوره سبا ) نام ملكه « بلقيس » به عنوان پادشاه دولت سبا ذكر شده است .
( 2 ) ابرههء معروف ، كه براى تخريب كعبه به سوى مكه لشگر كشيد ، از حاكمان اين دولت است .
( 3 )1 - Hero polis .( 4 ) جواد على ، همان ، ج 1 ، ص 166
( 5 ) حجر : 82
( 6 )2 - Arabai Deierta .