تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 109

مساهمون:

ص١٠٩

دبّاغت :

بيرون كردن فضلات است از چرم پوست‌ها و امثال آن ؛ و اللّه أعلم . « 1 »

حرف الذّال

الأعضاء

ذقن :

زنخدان است . « 2 »

الأمراض

ذات الجنب

خالصه و غير خالصه و ذات الصّدر و ذات العرض و شوصه و برسام .

امّا « 3 » ذات الجنب خالصه :

ورمى است در حجاب مستبطن يا حجاب حاجز .

ذات الجنب غير خالصه :

ورمى است در عضلات ما بين دندانه‌هاى پهلو و پرده‌اى كه بر خارج دندانه‌ها و عضلات مذكوره كشيده .

ذات العرض :

ورمى است در غشاى قاسم سينه از جانب مهره‌هاى پشت .

ذات الصّدر :

ورمى است در غشاى قاسم سينه از جانب استخوان‌هاى سينه ؛ امّا « 4 » شوصه : ورمى است در حجاب دندانه‌هاى پهلو ؛ و برسام : ورمى است در حجابى كه موسوم است به ديافرغما . فايده : بدان كه سينه مركّب است از چهارده استخوان ، از هر جانبى هفت و در ميان هر دو استخوان عضله‌اى است كه درهم كشيدن « 5 » و از هم بازگشادن سينه بدان است ؛ و پرده‌اى است كه از جانب اندرون به اين استخوان‌ها و اين عضله‌ها محيط است و اين پرده را غشاى مستبطن گويند ؛ و پرده‌اى ديگر است كه بر بيرون اين استخوان‌ها و عضله‌ها كه ميان اين استخوان‌هاست « 6 » كشيده ؛ و حجابى است كه در ميان آلات تنفّس مثل دل و شش و ميان آلات غذا مثل معده و جگر است و ايشان را از يكديگر جدا
هامش
( 1 ) . س : - و اللّه أعلم . ( 2 ) . س : - است . ( 3 ) . س : - ذات الجنب خالصه . . . امّا . ( 4 ) . م : - امّا . ( 5 ) . م : كشيده شد . ( 6 ) . م : - است .