مطبوخ هليله كه از « 1 » سودا و بلغم بزدايد : هليلهء زرد « 2 » ، هليلهء كابلى « 3 » ، هليلهء سياه : از هريكى پنج درم / بليله « 4 » : 2 « 5 » / آمله : 2 « 6 » / افسنتين رومى : 2 « 7 » / ورق گل سرخ : 5 « 8 » / سناى مكى : 4 « 9 » / تخم كاشنى : 3 « 10 » / مويز طايفى : ده درم / آلو سياه « 11 » و « 12 » عناب :
هريكى « 13 » بيست دانه / سپستان : سى دانه / بنفشه : 5 « 14 » / نيلوفر : 3 « 15 » / مغز خيار چنبر « 16 » ، ترنجبين : از هريكى پانزده درم . و اللّه اعلم « 17 » .
باب نهم : در ايارجات « 18 »
ايارهء فيقرا « 19 » : مصطكى « 20 » ، زعفران « 21 » ، سنبل رومى « 22 » ، حب البلسان ، اسارون ، عود البلسان ، سليخه ، دارچينى ، بيخ ادخر ، كبابه « 23 » : از هريك ، يك درم / صبر اسقوطرى :
پانزده « 24 » درم ؛ اين اياره تنقيهء « 25 » دماغ كند « 26 » از مادههاى « 27 » غليظ . و درد سر و تاريكى چشم و گرانى گوش را سود دارد .
ايارهء لوغاذيا : صرع و سكته و ربو « 28 » و عرق النسا را و گرانى گوش « 29 » و فالج و لقوه را سود
هامش
( 1 ) . م : - از .
( 2 ) . م : + و .
( 3 ) . م : + و .
( 4 ) . م : + آملى .
( 5 ) . م : دو درم .
( 6 ) . م : - آمله 2 .
( 7 ) . م : دو درم .
( 8 ) . م : پنج درم .
( 9 ) . م : هفت درم .
( 10 ) . م : سه درم .
( 11 ) . م : + بيست دانه .
( 12 ) . م : - و .
( 13 ) . م : - هريكى .
( 14 ) . م : پنج درم .
( 15 ) . م : سه درم .
( 16 ) . م : + پانجده درم .
( 17 ) . م : ترنجبين پانجده درم .
( 18 ) . اياره : به فتح اول و رابع ، مركبى است از ادويهء مليّنه كه اطبا به جهت مسهل سازند و آن سالمتر از حبوبات و مطبوخات است و معرب آن ايارج است . ( لغتنامه ) .
( 19 ) . م : - ايارهء فيقرا .
( 20 ) . م : + و .
( 21 ) . م : + و .
( 22 ) . م : + و .
( 23 ) . م : + و .
( 24 ) . م : پانجده .
( 25 ) . م : - تنقيه .
( 26 ) . م : بكند .
( 27 ) . م : ماده .
( 28 ) . ل : ريق ؛ « . . . دشوار نفسى را از بين مىبرد . » ( قانون ، كتاب پنجم ، ص 294 ) .
( 29 ) . م : - را سود دارد . . . گرانى گوش .