علاج نوع سوم « 1 » : اگر گرمى غالب بود « 2 » ، سكنجبين بزورى خشك دهند « 3 » و جلاب تخم كاشنى و تخم كرفس « 4 » . و « 5 » عوض آب ، عرق كاشنى دهند « 6 » . و ضمادى « 7 » از « 8 » صندل و عود و لاذن « 9 » و مشك « 10 » بر جگر نهادن . و غذا از زرشك « 11 » دهند « 12 » . و اگر « 13 » سردى غالب بود ، تخم كرفس و تخم رازيانه و سكنجبين [ و ] غافث « 14 » دهند « 15 » و سنبل هندى « 16 » دهند « 17 » و ماء الاصول و معجون حب الفار دهند « 18 » . و غذا نخودآب با خسك دانه و مغز بادام « 19 » دهند « 20 » .
باب چهل و دؤم « 21 » : در درد سپرز « 22 »
اگر رنگ بدن سياه باشد « 23 » و بول زرد باشد ، علاج ، رگ اسيلم « 24 » بايد زدن از دست چپ و جلاب روباه تروك و تخم كاشنى « 25 » و سكنجبين بزورى « 26 » بايد « 27 » دادن « 28 » .
هامش
( 1 ) . م : سيوم .
( 2 ) . م : باشد .
( 3 ) . م : دادن .
( 4 ) . م : + و نبات دادن .
( 5 ) . م : + به .
( 6 ) . م : دادن .
( 7 ) . م : ضماد .
( 8 ) . م : - از .
( 9 ) . م : لادن .
( 10 ) . ل : سنك .
( 11 ) . ل : رشك .
( 12 ) . م : دادن .
( 13 ) . م : كسى را كه .
( 14 ) . م : غاقت ؛ عافث : به فتح فا ، گلى است لاجوردرنگ و درازشكل و شاخهاى باريك دارد به درازى وجب و گل و برگ و شاخ آن همه تلخ است و از كوهستان حوالى شيراز آورند . بوتهء آن را حشيش الغافت و شجرة البراغيث گويند . با تا هم به نظر آمده است . ( برهان قاطع ) .
( 15 ) . م : - دهند .
( 16 ) . م : جندى ؛ سنبل : گياهى است دوايى شبيه به زلف خوبان و خوشبوى مىباشد و آن رومى و جبلى و هندى مىباشد و هندى آن را به عربى سنبل الطيب خوانند . ( برهان قاطع ) .
( 17 ) . م : دادن .
( 18 ) . م : بايد دادن .
( 19 ) . م : + و خسكدانه .
( 20 ) . م : بايد دادن ؛ س : - باب دوازدهم در لقوه . . . مغز بادام دهند .
( 21 ) . م : + از مقالهء دوم .
( 22 ) . س : + درد سپرز .
( 23 ) . ل : - باشد .
( 24 ) . س : اسلم باشد رگ اسم ؛ اسيلم : به ضم اول و فتح ثانى و كسر رابع ، يكى از عروق ستهء دست . ( لغتنامه ) .
( 25 ) . م : تخم كاسنى و روباه تربك .
( 26 ) . س : بزوردى .
( 27 ) . ل : - بايد .
( 28 ) . ل : دهند .